Зул-Хиджа айынын алгачкы он күнү

Мээримдүү жана Ырайымдуу Аллахтын аты менен баштаймын.

Аллах Таалага мактоо, пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) салам жана салаваттар айтылсын.

Аллах Таала тагдырыбызга буюруп быйылкы Зул-Хиджа айына да тынч-аман жетип келдик. Кимди Аллах Таала ушул айга жеткирсе, бул айдын эсепсиз сооп-сыйынан да куру калтырбасын. Ал эми кимди Аллахтын ажалы алып, бул айга жетпей калса, Аллах аларды ырайымына алып, бул кереметтүү ыйык айдагы дуба тилектердин натыйжасында алардын күнөөсүн кечирип, акыретин бейиш кылсын.

Зул-Хиджа айын ыйык деп айтуунун себеби бар. Бул айда динибиздеги өтө маанилүү ибадаттардын бири ажылык ибадаты аткарылып, негизги майрамдарыбыздын бири Курман айты белгиленет. Бул айдын алгачкы он күнү өзгөчө артыкчылыктарга ээ болгондуктан бул күндөрү аткарылган ибадаттардын сооп-сыйлыгы да жогору болот.

Касиеттүү Куранда «Фажр» сүрөсүнүн башталышында Аллах Таала: «Таңга ант! Он түнгө ант!…» деп ант ичүү менен баштаган аяттар бар. Аллах Таала маанилүү, даражалуу, пайдалуу нерселер менен гана ант ичет. Ибн Аббастын (ага Аллах ыраазы болсун) чечмелөөсүндө бул аяттагы «Он түн» Зул-Хиджа айынын алгачкы он күнү.  Демек, мындан бул он күндүн башка күндөрдөн өзгөчөлүгү бар экенин байкоого болот. Ошондой эле, Курандагы: «Белгиленген күндөрдө Аллахты зикир кылуулары үчүн…» деген аяттагы «Белгиленген күндөрдү» да көпчүлүк чечмелөөчүлөр Зул-Хиджа айынын алгачкы он күнү деп айтышкан.

Ибн Аббас (ага Аллах ыраазы болсун) айтып жеткирген хадисте пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун): «Зул-Хиджа айынын алгачкы он күнүндө аткарылган иштерден өткөн сооптуу ишти кезиктирүүгө болбойт» – деп айкан. Анда сахабалар таң калып: «Алла жолунда казат кылуу да буга тең келбейби?» – деп сурашат. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун): «Ооба, Аллах жолунда казатка чыгуу да тең келе албайт, бирок мал-мүлкү менен чыгып, анан кайра тирүү кайтпай калган адамдын сыйлыгы гана тең келе алат», — деп жооп берген.

Бул күндөрү төмөнкүдөй амалдарды аткаруубуз керек:

1) Көбүрөөк намаз окуу;

Савбан (ага Аллах ыраазы болсун) минтип айтат: «Аллахтын элчиси мага: «Аллах Таалага көп-көп сажда кыл, сен Аллахка бир сажда кылсаң, Ал сенин даражаңды көтөрүп, күнөөңдү кечирет» деп айтты». Пайгамбарыбыздын (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) бул айтканы бардык учурларга тиешелүү.

2) Орозо кармоо;

Пайгамбарыбыздын (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) жубайларынын бири минтип айткан: «Аллахтын Элчиси «Ашура» күнүндө, Зул-Хиджа айынын баштапкы тогуз күнүндө, ар бир айда үч күндөн жана дүйшөмбү менен бейшемби күндөрү орозо кармоочу».

3) Көп-көп такбир айтып зикир кылуу;

Ибн Умар (ага Аллах ыраазы болсун) айтып жеткирген хадисте пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун): «Аллах үчүн Зул-Хиджанын он күнүнөн өткөн даражалуу жана ошол күндөрдө аткарылган амалдардан сүйүктүүрөөк амал жок. Ошондуктан, ушул күндөрдө тахлил (Лаа илааха иллаллах), такбир (Аллаху Акбар) жана тахмид (Алхамду лиллаах) айтууну көбөйткүлө» – деп айткан.

4) Арапа күнү орозо кармоо.

Бул тууралуу пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун): «Арафат күнүндөгү орозо өткөн жана кийинки жылдагы күнөөлөрдүн кечирилишине себеп болоорун Аллахтан үмүт кылам» – деп айткан.

Мындан сырткары да, бул он күн ибадат кылуу күндөрү болгондуктан, Куран аяттарын окуп, түнкү намаздарга туруп, зикир кылып, а акыркы айт күнүндө курмандык чалып ж.б. сооптуу иштерди аткарууга аракет кылуубуз керек. Жогоруда айтылгандай бул айда ажылык ибадаты аткарылып, курмандык чалынып, башка айларда кезикпеген ибадаттар бирге аткарылат. Ошон үчүн бул мүмкүнчүлүктү колдон чыгарбай, ибадат менен өткөрүүгө аракет кылалы.

Абдишүкүр Нарматов


Ушул темага байланыштуу